Andrew Sullivan: Kế hoạch lâu dài của Obama…

Nhóm hữu gọi ông là một tên xã hội chủ nghĩa, nhóm tả gọi ông là người “bợ đít” Wall Street, và những người độc lập cho rằng ông ta nhát nhúa, tuy nhiên ký giả kiêm bình luận gia Andrew Sullivan lại có cái nhìn khác.

Trong bài “How Obama’s Long Game will Outsmart his Critics?” đăng trên tờ The Daily Beast cách đây ít ngày, Andrew Sullivan phân tích tại sao ông nghĩ rằng chương trình dài hạn của Obama sẽ “láu” hơn tất cả những ai chỉ trích ông.

Dưới đây là tóm lược một số điểm quan trọng:

Một tổng thống trong năm cuối của nhiệm kỳ bao giờ cũng bị đánh tơi tả không thương tiếc bởi đảng đối lập, và ngay cả bằng những thành viên hung hăng của  đảng mình. Và khi mà nạn thất nghiệp còn cao, và thâm thủng ngân sách quốc gia đang còn nặng nề, thì chỉ trích càng gay gắt, và thậm chí cần phải gay gắt. Đó là lẽ thường tình và tất nhiên.

Nhưng với vị tổng thống này, có một điều gì rất khác đã xẩy ra.

Không phải là tôi không hiểu những lời phê bình về Obama từ một phe phải đang giận giữ, và một phe trái đang nhụt chí. Sự tấn công của cả hai phía không phải là đi ngoài giới hạn, mà chỉ đơn giản là SAI.

Trước hết phải nói rằng tôi là một người hết sức ủng hộ Obama từ đầu năm 2007.

Tôi ủng hộ ông không phải vì tôi là người cấp tiến, mà là một người độc lập bảo thủ đã quá kinh hoàng với thành tích của nội các Tổng Thống Bush: Chiến tranh khắp nơi, nợ nần, tiêu phí, và tra tấn. Tôi không mong muốn có một Chúa Cứu Thế, và tôi cũng không ít lần không đồng ý với một số quyết định của Obama, chẳng hạn như bỏ qua các chiến tranh tội phạm cũ, hay tấn công Libya mà không hỏi ý Quốc Hội.

Tuy nhiên, với gia sản kinh khủng mà Obama thừa kế của thời tổng thống Bush, và những gì Obama đã hứa, ông phần lớn đã thực hiện một cách mà cả phe tả lẫn phe hữu đều chưa hiểu hoặc hấp thụ. Trong những cơn bực bội tức thời, họ đã quên không nhìn vào chương trình dài hạn của Obama, và lý do tại sao việc ông tái đắc cử, theo đánh giá của tôi, cũng thiết yếu cho tương lai của đất nước này như việc ông đắc cử vào năm 2008.

Mitt Romney cáo buộc rằng Obama làm cho cuộc suy thoái kinh tế tồi tệ hơn , muốn biến Mỹ thành chủ nghĩa xã hội, không tin tưởng vào tự do kinh doanh, không hiểu tí gì về kinh tế, chỉ biết xin lổi cho nước Mỹ và chiều lòng kẻ thù. Theo Romney, Obama là một mối đe dọa thiên thu cho dân tộc Mỹ, và chỉ là phường giá áo túi cơm, không điều khiển nổi một doanh nghiệp, nói gì đến lãnh đạo một quốc gia.

Những cáo buộc này chẳng dính dáng gì đến thực tế, và tài liệu chứng minh điều đó.

Về mặt kinh tế, đây là sự thật:

Khi Obama nhậm chức, mỗi tháng Hoa Kỳ mất khoảng 750,000 công ăn việc làm. Kinh tế thụt khoảng 9% một năm trong tam cá nguyệt cuối cùng của năm 2008, và là cuộc suy thoái trầm trọng nhất kể từ thập niên 1930s, có nguy cơ đe dọa cả hệ thống tài chánh toàn cầu, và nạn thất nghiệp cũng như thiếu hụt ngân sách, là những chỉ số đi sau (lagging indicators) thực tế còn tăng cao hơn nữa.

Không một người công tâm nào có thể đổ lỗi cho Obama về đống đổ nát 12 tháng sau đó, khi cuộc khủng hoảng tài chính làm mất đi bao nhiêu công ăn việc làm.

Tuy thế Obama đã hành động ngay lập tức: ông tiếp tục biện pháp giải cứu ngân hàng bắt đầu bởi George W.Bush, ông thiết lập một một gói cứu trợ của kỹ nghệ xe hơi, và tích cực vận động để thông qua một gói kích thích kinh tế khổng lồ trị giá $ 787 tỷ.

Tất cả những quyết định nói trên xứng đáng được chúng ta xem xét kỹ lưỡng.

Và khi nhìn lại, những biện pháp này đã đạt được thành công hơn nhiều hơn bất cứ ai ghi nhận và cho điểm Obama. Nạn thất nghiệp đụng đáy vào cuối năm 2010 cho thấy những gói kích cầu của ông có hiệu nghiệm.

Kể từ đó, Hoa Kỳ đã có thêm 2.4 triệu công ăn việc làm. Dĩ nhiên con số này chưa đủ, nhưng vẫn nhiều hơn những gì ông Romney rêu rao, và nhiều hơn số việc làm được tạo ra trong toàn thời gian của triều đại Bush.

Chỉ riêng trong năm 2011, 1.9 triệu việc làm ở những hãng tư đã được tạo ra, đổi lại 280,000 nhân viên chính phủ bị mất việc. Nói chung, việc làm trong chính quyền đã giảm đi khoảng 2.6% trong 3 năm qua (so với 2.2% trong nhiệm kỳ đầu của tổng thống Reagan.) Cứ theo những lời rao giảng của các nhà hùng biện đảng Cộng Hòa thì sự thật phải ngược lại. Nhưng không phải thế!

Nghe tranh luận của đảng Cộng Hòa, chúng ta sẽ tưởng rằng Obama đã tăng thuế.

Một lần nữa, điều đó không đúng. Obama đã không chỉ đồng ý không thu hồi chính sách giảm thuế của chính quyền Bush, mà còn giảm thuế khá nhiều cho đa số dân Mỹ. Khoảng 1/3 gói kích cầu của Obama đến từ việc giảm thuế, ảnh hưởng khoảng 95% người đóng thuế.

Về việc tiêu tiền, Obama cũng cần kiệm hơn người tiền nhiệm nhiều. Dưới thời Bush, các chính sách về tiêu dùng và thuế má làm tốn của người dân $5.07 ngàn tỉ. Với ngân sách của Obama, kể cả đã qua và dự tính sẽ làm tăng ngân quỹ quốc gia khoảng $ 1.4 ngàn tỉ. Dưới thởi Bush và đảng Cộng Hòa, ngân quỹ quốc phòng tăng nhanh gấp đôi thời Obama…

“Obamacare” chương trình cải tổ y tế được các nhà bảo thủ gọi là “ông kẹ” cũng rất chừng mực, không như lời những người chỉ trích hơn tuyên bố. Văn phòng Ngân sách Quốc hội dự kiến ​​là chương trình này sẽ làm giảm thâm hụt ngân sách quốc gia, chứ không làm tăng thâm thụt đáng kể như chương trình (không được tài trợ) Medicare Prescription Drug của tổng thống Bush. Cải tổ y tế của Obama dựa trên nhiệm vụ cá nhân, một ý tưởng đi tiên phong của tổ chức bảo thủ Heritage Foundation, Newt Gingrich, và, tất nhiên, cả Mitt Romney, trong quá khứ. Dĩ nhiên chương trình cần điều chỉnh cho tốt hơn, và nội các Obama sẵn sàng nghe những lời đóng góp xây dựng,  và đồng ý cho phép các tiểu bang thử nghiệm nhiều cách thực hiện khác nhau miễn là đạt được kết quả, chứ không phải là một mô hình cứng nhắc bị áp đặt từ trên xuống như Romney nói.

Về chính sách đối ngoại, phe hữu chỉ trích ông một cách vô tội vạ nhất.

Romney cáo buộc là Obama chỉ biết tạ tội cho nước Mỹ, còn những người khác thì thiếu điều buộc ông tội phản quốc và quá nhân nhượng.

Trên thực tế, Obama đả đảo ngược chính sách “bỏ lơ Osama bin Laden” của Tổng thống Bush và ngay lập tức theo đuổi một kế hoạch cuối cùng dẫn đến việc bắt và giết được bin Laden. Và giữa thời khắc cần có một quyết định, Obama đã bác bỏ ý kiến của cả ngoại trưởng lẫn phó tổng thổng để chọn một kế hoạch tham vọng nhất và rủi ro rất. Chính Obama đã ra lệnh bổ sung thêm chiếc máy bay trực thăng  giúp hoàn thành nhiệm vụ.

Tiêu diệt Osama bin Laden là một chiến thắng, không chỉ trong mục đích tiêu diệt kẻ thù chính của Mỹ trên toàn cầu, mà còn khiến chúng ta nhận được một kho tài liệu tình báo khổng lồ để làm al Qaeda suy yếu hơn.  Nếu George Bush là người giết bin Laden, có lẽ người ta đã tôn vinh ông ta. Trong khi ông Bush nói mạnh miệng nhưng hành động phản tác dụng, Obama chỉ âm thầm không bỏ mục tiêu tàn sát kẻ thù, mà vẫn thắng trên mặt trận chiến tranh tâm lý. Kể từ khi Obama nhậm chức, sự phổ biến của al Qaeda trong thế giới Muslim đã bị giảm mạnh.

Tuy nhiên, cánh hữu không phải là phe duy nhất đánh giá sai Obama. Phe tả tuy phê phán ông ít bừa bãi hơn, cũng vẫn chỉ vì cây mà không nhìn thấy rừng. Ngay từ đầu, nhóm cấp tiến đã có những kỳ vọng hết sức phi lý về quyền hành của một tổng thống nằm giữa hai khuynh hướng đối nghịch, nơi mà bất cứ muốn ban hành bộ luật nào phải có tối thiểu 60 phiếu của thượng viện. Phe hữu mô tả ông như một công cụ không may của Wall Street, người chỉ biết tiếp tục thi hành chính sách của Bush trong tự do dân sự, một người nằm trong tháp ngà trí thức, và bỏ lỡ không nắm lấy được lợi thế lịch sử của một người theo cơ hội chủ nghĩa mình có được. Họ chê rằng những gói kích cầu của ông quá nhỏ, chính sách cải cách tài chánh quá yếu, và cách tiếp cận quá cẩn trọng với những người đồng tính. Họ cảm thấy thối chí khi ông đáp trả sự hung hãn của đảng Cộng Hòa bằng những lời kêu gọi thống nhất và thỏa hiệp quá cao cả (lý tưởng). 

Theo tôi, những người này không nhìn thấy hai điều tối quan trọng. Đầu tiên là ông đã đạt được, ở một mức nào đó, mục tiêu mà phe cấp tiến nói rằng họ rất quan tâm. Ông đã tránh được một cuộc khủng hoảng kinh tế. Việc cứu nguy kỹ nghệ xe hơi đã thành công một cách diệu kỳ. Ngay cả chính sách cứu nguy các ngân hàng cũng đã giúp các nhà băng nhiều trong việc phục hồi. Chiến tranh Iraq, lý do khiến ông Obama được chọn là ứng cử viên đại diện đảng Dân Chủ, đã được kết thúc đúng hạn, và hầu như không còn binh sĩ nào của ta ở đó. Ngân sách quốc phòng được cắt giảm đều đặn.

…………

Nếu bạn thấy rằng tôi có vẻ thiên vị, thì là vì tôi có thiên vị. Tôi nghiêng về một phía, và phía đó là dữ kiện thật, chứ không nghiêng về suy diễn. Tôi nghiêng về một vị tổng thống đã thi hành nhiệm vụ của mình với sự bình tĩnh và lịch lãm dưới những áp lực kinh hoàng.

Tôi thấy trước mắt tôi một người tổng thống mà khả năng và tiềm năng giờ đây bị đánh giá quá thấp như trước đây người ta thổi phồng ông quá vào năm 2008.

Tôi tin rằng sớm muộn người dân Hoa Kỳ cũng sẽ thấy nhìn thấy thành quả của ông trong nhiệm kỳ đầu tiên bằng một cái nhìn bình tĩnh và đúng đắn, và tiếp tục hoàn tất công việc họ đã khởi đầu khi bầu ông lên làm tổng thống./.