Nghị định tham nhũng

mmw_corruption0603

Hình: Internet

 

1.
Nhà không giàu, nhưng bố mẹ tần tảo sớm hôm bày sạp dừa tươi ngoài chợ buôn bán, thu nhập đủ cho hai anh em hắn đến trường. Chỉ phải tội hắn học làm sao mà tháng nào cũng đội sổ trong lớp. Hắn bất mãn, xao lãng việc sách đèn phần vì bị liệt vào diện “con Ngụy.” Ngoài lý do ở cùng một xóm, mình với hắn chóng trở thành thân thiết có lẽ cùng chung một điểm này.

Hồi trốn đi vượt biên, trên chuyến tàu có thêm hai vị thầy dạy học và hai người bạn chung lớp. Mình rủ hắn theo, nhưng vì là đứa con trai đầu và duy nhất nên bố hắn tuy ưng, mà mẹ thì không, hắn đành phải ở lại.

Sau ngày đến Mỹ rồi, thỉnh thoảng hai thằng vẫn thư từ thăm hỏi, cho đến một lúc không còn nghe ngóng tin gì nữa, mỗi đứa theo một chuyến xe, chạy miết trên đường sinh nhai.

2.
Năm 2000, nhân chuyến từ thiện bão lụt miền Trung. Mình ghé ngang thăm ngôi nhà hắn ở trong một con hẻm nhỏ. Gia đình vẫn còn ở đó và vẫn sống bằng nghề bán dừa tươi ngoài chợ, nhưng bây giờ có vẻ khấm khá hơn trước rất nhiều.

Hôm đó hắn vắng nhà, cô em gái ngày xưa học thua mình vài lớp đưa mình đi tìm hắn tận trụ sở gì đó ở cấp phường.

Nhác vừa trông thấy hắn, ú nụ, trên người khoác bộ đồ màu xanh rêu bộ đội, đeo quân hàm hẳn hòi. Mình chưng hửng!

Hắn cười và vẫn với kiểu nói nửa chừng năm xưa:
- Thì mày thấy đó…

Ðành rằng, thấy đã thấy tận mắt rồi, nhưng làm sao từ “con Ngụy” khốn đa khốn đốn ở những ngày đi học dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, bây giờ có thể trở thành một anh “lính cụ Hồ” như thế. Hắn lại cười:
- Thì mày thấy đó, thời này chạy chọt là xong hết!

Bây giờ, mỗi ngày hắn ngồi tại trụ sở phường, có đám đàn em dân phòng phường đội hơn mười đứa đứng ngồi nheo nhóc, gọi bằng anh hai, anh ba ngọt sớt. Ðộng một chút, hắn cần cái gì là có người chạy việc.

Một lần mình hỏi:
- Thế công việc của mày bây giờ làm gì?

Nó nói gọn lỏn:
- “Bắt quân sự.”

Thì ra là vậy, nó sống bằng cái nghề chính là “bắt quân sự” những thanh niên cư trú trong phường. Rồi nó còn khoe:
- Mà mày thấy đó, luật vua thua lệ làng mày ơi!

Nghĩa là nó điểm ”bắt quân sự,” nhưng gia đình nào chạy tiền lo lót đúng mức, nó làm lơ! Giá cả đều có những con số hẳn hòi.

Nhưng cái thời buổi ấy người ta còn “ăn chui,” “ăn lén.” Chuyện “thi hành nghĩa vụ quân sự” chỉ là khẩu hiệu “dương oai.” Bây giờ thì bày ra phương án “đóng tiền miễn lính” chẳng qua để hợp thức hóa cái hành vi tham nhũng đã có từ lâu rồi.

4.
Năm 1996, trong một số báo do mình phụ trách, phát hành làm phương tiện thông tin và tu học cho anh chị em huynh trưởng Gia đình Phật tử, đã cho đăng lại bài tham luận của thầy Tuệ Sỹ từ trong nước gởi ra, có tựa đề “Tham Nhũng, một quốc nạn.” Ít lâu sau thầy biết đã email sang rầy: “Báo Phật học thì không nên cho đăng những bài viết có nội dung như vậy.” Mình email thưa với thầy đại khái là “nội dung tu học của anh em huynh trưởng ngoài này, ngoài Phật pháp, cũng cần học, cần biết thêm hoàn cảnh bi đát chung của đất nước.” Thầy lại email trả lời: “thôi thì ở ngoài đó anh em nghĩ vậy cũng đúng, nên cứ tùy nghi!”

Mình nghĩ “tham nhũng là một quốc nạn,” vì nó được hợp thức hóa bởi những người có quyền bính. Nhưng oan khốc ở chỗ khi kẻ hạ thủ thấy rõ tính chất tranh chấp phe đảng và tạm bợ quyền lực trong cái guồng máy chính trị mưa máu trước sau, thì mức độ tham nhũng của họ càng quyết liệt hơn nữa.

5.
Dù sao bạn mình cũng chỉ là một con ốc nhỏ trong cái cỗ máy đang nghiềng nát đất nước từng ngày, mà nom ăn cũng khá. Và mình nhớ mãi câu nói của hắn hôm hai đứa chào biệt:
- Thì mày thấy đó… tham nhũng cũng là một cái nghề!

Bây giờ đã hơn mười năm sau, người ta toan tính nhiều phương án, biến nó thành những nghị định chính phủ để mặc sức ăn mòn ăn mọp đất nước.

One Comment

  1. thien an says:

    “mỗi đứa theo một chuyến xe” :(

    Reply

Leave a Comment


× 1 = seven