Trời tháng 11 đã bắt đầu lạnh. Cái lạnh của những buổi sớm khi mặt trời còn chưa kịp lên, và công viên vẫn ẩn mờ trong lớp sương mù dày đặc, dễ khiến người ta chùng chình những nỗi nhớ. Xa xăm, vời vợi.
Co ro cút rút trong chiếc áo ấm, rảo chân đi bộ, mà nghe hơi lạnh tràn qua mặt, chui vào mũi. Tái tê.
Trong cái lạnh chưa đến nỗi cóng tay, cóng chân, tự dưng bỗng thèm tô cháo đậu. Cháo đậu đỏ nước cốt dừa. Quái lạ, dưng mà thèm chi cái món nghèo hèn vậy trời!
Không biết. Trong một miền ký ức nào đó, cái gánh cháo đậu đỏ của bà già nơi đầu xóm ngày xưa cứ rục rịch kéo về.
Bà bán cháo đậu. Ðám con nít ngày xưa cứ kêu bà như vậy, không có bà hai, bà ba, bà chín gì hết. Chỉ là bà bán cháo đậu. Bà già bao nhiêu tuổi, không biết, chỉ biết là cho đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa nhìn thấy có người nào da nhăn nheo như bà. Nhăn nheo, đen đúa, còng quắt queo dưới chiếc đòn gánh, là hình ảnh của bà bán cháo đậu mà tôi còn nhớ.
Cháo đậu đỏ của bà luôn đặc sánh, đỏ màu đỏ của nhưn chuối trong cái bánh tét. Và lúc nào cũng bốc khói. Chưa bao giờ tôi ăn cháo đậu đỏ của bà mà không phải phù phù chu mỏ thổi, rồi cứ lấy muỗng hớt hớt từ lớp trên mặt mà ăn dần xuống.
Gánh cháo của bà chỉ có nồi cháo bằng đất (chắc giữ nóng được lâu), một tô nước dừa, một hũ muối đậu, và một tô dưa mắm.
Những đứa con nít nghèo xóm tôi khi đó, sáng cầm tiền quà sáng ra, hoặc chỉ biết sà vào gánh cháo của bà, hoặc gánh bánh canh không thịt, còn không thì gánh xôi ngọt, hoặc gánh bánh bột. Hầu như chỉ có vậy, là sung sướng lắm, cho những ngày được ăn quà sáng bên ngoài, chứ không phải là chén cơm nguội chiên lên cùng ít mỡ heo và nước mắm.
Hơn 30 năm rồi, tôi không còn nhớ tô cháo đậu giá bao nhiêu. Chỉ biết cứ khi đã ngồi chồm hổm trước gánh cháo, chìa tiền ra, là bà lấy cái tô đá, cái tô như cái quặng, tức miệng thì to mà đít thì bé, cũ kỹ, mòn mẻ, hất vào một vá cháo, là đã đầy lưng chừng miệng.
“Nước dừa không?” – Gật đầu. “Muối đậu không?” – Gật đầu. “Dưa mắm không?” – Lắc đầu.
Rồi với hai tay bưng lấy tô cháo, đã được cho vào cái muỗng nhôm trẹt lét, từ từ chu mỏ thổi, hớt hớt mà ăn, mà hít hà, nóng quá, béo quá. Ăn xong tô cháo, cũng đủ đưa tay quẹt vài giọt mồ hôi. Ðứng lên dậm dậm cái chân chút cho đỡ tê. Hai tay kéo kéo, giũ giũ chiếc quần bị dính vào chân do ngồi lâu. Rồi thủng thẳng đưa tay chùi miệng, tung tăng đi về. Tưởng như cuộc đời ngon nhất chỉ có cháo đậu đỏ nước dừa.
Hơi ấm nóng của tô cháo đậu, mùi béo ngậy của nước dừa, vị mằn mặn của muối đậu từ 30 năm trước cứ xông xốc xộc vào lỗ mũi trong cái buổi sáng sương mù dầy đặc trong công viên Mile Square Park. Ði cho nhanh, lấy xe tạt ngang ngôi chợ Việt Nam mở cửa sớm, mua gói đậu đỏ, mua lon nước dừa. Chạy về nhà, bắc nồi cháo đậu.
Không trọn vẹn màu cháo đỏ như màu đỏ nhưn chuối của cái bánh tét.
Không ngầy ngậy vị béo của miếng nước cốt dừa tươi, tự bào tự vắt.
Không đủ vị mặn cần có của tô muối đậu (muối nhiều hơn đậu) ngày xưa.
Nhưng bưng tô cháo. Phù phù chu mỏ thổi, từ từ hớt hớt lớp trên ăn dần xuống.
Mà ra hình ảnh của đứa nhóc – tôi – ngày xưa, xưa lắm, ăn được tô cháo, cứ ngỡ, trên đời này, không gì là ngon hơn vậy…
Cám ơn cô Ngọc Lan đã mang lại cho tôi hình ảnh thân thương bên nhà, tôi không có cái may mắn như cô được thưởng thức tô cháo đậu đỏ với bao kỷ niệm đầm ấm. Một lần nữa cám ơn cô thật nhiều.
PGH – Minnesota
Văn của Ngọc Lan nhẹ nhàng và dí dỏm, lời văn mộc mạc mang hơi hướng của Bình Nguyên Lộc, chắc chắn Ngọc Lan gốc “giá sống” 100% cho nên mới dùng tiếng địa phương Nhưn thay cho Nhân. Tôi rất thích đọc các bài viết của cô.
Dạ, chỉ có “50% giá sống” thôi ạ, còn 50% còn lại là “chín” ạ
Ôi, những kỷ niệm xa xưa, sao mà xao xuyến lòng ta dường ấy?!
Kỷ niệm là kỷ niệm đó, nhưng phải có người biết cách nói lên.
Những người lót lòng bằng chén cháo đậu nay đã đi đâu?
dạ, đi Mỹ rồi ạ
tui nhớ hình như có người bán cháo đậu ăn chung với ca’ cơm kho nữa, không biết có phải vậy không?
Mà tui thấy cái món gì mặn mặn mà ăn chung với cháo đậu cũng đều ngon hết: thịt kho tiêu, thịt chà bông, …
còn ở nhà tui thì má tui nấu ăn chung với cà muối ngon bá cháy. Bắc Kỳ hay muối cà, ăn không hết thì trộn cà với nước mắm tỏi ớt gì đó rồi nấu 1 nồi cháo đậu là thanh toán sạch chổ cà muối
ăn với cái thịt, với cá, với chà bông là “cháo đậu tư sản” rồi
Cái vụ ăn cháo với cà muối thì mới nghe, mà cũng hay hén. Tự dưng thèm cà pháo muối
Cai’ qui’ kho^ng pha?i la` to^ cha’o, ma` la` cai ta^m ho^`n kho^ng con` tre? co^’ nha^.p vao` to^ cha’o na(m xua. Che`ng de’t ui…to^ cha’o cua? que^ huo*ng nghe`o
“chèng đét ui” nghe ra đúng nhà quê hén bác
Men ` oi ..co’ ai danh` lam` gia` nay gia` no. roi`.. ba` nha` oi.!
chac’ nguoi` do’ con` lam~ cam~hon minh`thiet roi` ,cho’ khong gion~ dau.
O` thoi ! Gia` thi` gia` ,nhung an noi’ dung` gia` la` duoc “goi`”.
Ba` nha` oi ! moi’ de~ vien thuoc’ ..dinh di rot’ mieng’ nuoc’ ..thi` no’ chay dau mat’ “goi`”.
Minh` oi ! ngoi` day anh doc ” To chao’ dau do~ ” cho minh` nghe ne`.
Sao khong nghe tra~ loi` tra~ von’ gi` het’ dzay.
Minh` oi , nghe gi` khong? keo’ ghe’ lai gan` day de~ nghe ro~ hon ne..
Ba` oi..Sao khong tra~ loi` tra~ von’ gi` het’ tron dzay ?ngay` mai minh`phai` di B/s kham’ tai moi’ duoc.
Lam` gi` ma`ong la o’ om xom`hoai` dzay.
bo^ ong diec’ ha~ ..Tui noi’ 3 lan`roi`..keu cho` 1 chut’ …nghe chua..!?!
nghe giống kịch Hoài Linh-Chí Tài quá, hehehe
Đọc bài của chị xong tự nhiên mình phát thèm tô cháo đậu liền thủ thỉ với mẹ . Mẹ ơi đọc bài của chị Ngoc Lan báo Người Việt xong sao con thèm cháo đậu quá à, thế là ngày hôm sau đi làm về có cháo đậu. Em thích ăn với đường cát chứ không thích ăn với dưa mắm hay muối đậu. Em là người may mắn là được sống chung với cha mẹ và gia đình các em mặc dù thuộc loại “cứng cại” rồi.
Bạn Uyên làm mình cảm động quá!
Ngọc Lan mến,
Khi nào NL viết về “đậu trắng” hay “bò bía” của Sài-gòn yêu dấu ngày xưa?
Đọc bài Tô Cháo Đỏ tuyệt vời của NL, làm nhớ đến những chiều la cà bên các xe đậu đỏ và bò bía của Gia-Long (Bà Huyện Thanh Quang & Phan Thanh Giảng)….
Lối viết của NL làm tôi nhớ lại tờ Tuổi Ngọc quá, lúc trước NL có viết cho TN không? à, mà sao NL sao không làm thêm một Tuổi Ngọc Blog ? Nếu được mình sẽ có nhiều cây viết để “còn chút gì để nhớ” về những mênh mang niềm thương nhớ đã qua… quê hương mãi mãi là những chất ngất của mưa của nắng của trời bơ vơ…. mà không sao tìm lại được ở đây…
Rất mong thư.
Hân (Colorado)
Hi anh Hân,
Có lẽ rồi cũng sẽ viết đến bò bía, bột chiên,… những thứ mà thời đi học người nào cũng có lần nhấm nháp qua.
NL chưa từng viết báo khi còn ở Sài Gòn, ngoại trừ 1 bài viết năm học lớp 9, lúc vừa đậu vào lớp 10, được đăng báo, mừng rơn
Thực ra mình có Mục Viết Cho Nhau trên trang báo ngày thứ tư, NL phụ trách, đang rất cần những bài như cách anh Hân gợi ý, nếu anh Hân hay ai có bài thì gửi cho NL, cám ơn nhiều nhiều lắm
http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=134620
Cô giáo này viết văn theo giọng Nam kỳ thật là dễ thương; nhưng mà dùng nhiều chữ tức cười quá hà! “miệng thì to mà đít thì bé”. “Đáy” nghe không được hơn “đít” sao cô giáo?
chắc tại viết kiểu “bình dân học vụ” như vậy nên cô Nguyệt-Thiềm mới “tức cười” (vừa cười vừa tức hén, hehehe).
Cám ơn cô NT.